Đăng ký bảo hiểm y tế và Xã hội (Shakai Hoken / Kokuho): Từ vựng khám chữa bệnh và mua thuốc

Hệ thống bảo hiểm y tế tại Nhật Bản được chia thành hai hình thức chính: Kokumin Kenkou Hoken (Bảo hiểm y tế quốc dân - Kokuho) dành cho người tự doanh, freelancers, học sinh và Shakai Hoken (Bảo hiểm xã hội) dành cho nhân viên công ty. Nắm vững từ vựng y tế giúp bạn dễ dàng làm thủ tục hành chính và tự tin khi đi khám chữa bệnh.

Phần 1: Hệ thống Bảo hiểm & Thủ tục Hành chính (Hoken to Tetsuzuki)

(1) 健康保険 (Kenkou hoken): Bảo hiểm y tế nói chung.

• 例文: 日本では、すべての人が何らかの健康保険に加入しなければならない。

• (Ở Nhật Bản, tất cả mọi người đều phải tham gia một loại bảo hiểm y tế nào đó.)

(2) 国民健康保険 (Kokumin kenkou hoken - Kokuho): Bảo hiểm y tế quốc dân (dành cho người tự do, kinh doanh cá thể, sinh viên).

• 例文: 会社を辞めたので、区役所で国民健康保険への切り替え手続きをした。

• (Vì đã nghỉ việc nên tôi đã đi làm thủ tục chuyển sang Bảo hiểm y tế quốc dân ở văn phòng quận.)

(3) 社会保険 (Shakai hoken): Bảo hiểm xã hội (do công ty đóng một nửa, bao gồm y tế và hưu trí).

• 例文: 正社員として働き始めたので、会社の社会保険に加入することになった。

• (Vì bắt đầu làm nhân viên chính thức nên tôi đã được tham gia bảo hiểm xã hội của công ty.)

(4) 被保険者 (Hihokensha): Người được bảo hiểm / Người tham gia bảo hiểm.

• 例文: 保険証には、被保険者の氏名や住所が記載されています。

• (Trên thẻ bảo hiểm có ghi họ tên và địa chỉ của người được bảo hiểm.)

(5) 保険証 (Hokenshou): Thẻ bảo hiểm y tế.

• 例文: 病院に行く時は、必ず保険証を持参してください。

• (Khi đi bệnh viện, nhất định hãy mang theo thẻ bảo hiểm nhé.)

(6) マイナ保険証 (Maina hokenshou): Thẻ My Number tích hợp chức năng thẻ bảo hiểm y tế.

• 例文: 最近は、病院の受付でマイナ保険証が使えるところが増えている。

• (Dạo gần đây, số lượng bệnh viện cho phép sử dụng thẻ My Number tích hợp bảo hiểm ở quầy tiếp nhận đang tăng lên.)

(7) 負担割合 (Futan wariai): Tỷ lệ phần trăm tiền chi trả y tế cá nhân (thường là 30%).

• 例文: 日本の健康保険では、医療費の自己負担割合は基本的に3割です。

• (Theo bảo hiểm y tế ở Nhật, tỷ lệ tự chi trả tiền y tế cơ bản là 3 phần - tức 30%.)

(8) 自己負担 (Jiko futan): Phần tiền tự chi trả (không được bảo hiểm chi trả).

• 例文: 高額な治療を受けた場合、自己負担の上限額を超える分は払い戻されます。

• (Trường hợp nhận điều trị tốn kém, phần vượt quá hạn mức tự chi trả sẽ được hoàn lại.)

(9) 限度額適用認定証 (Gendogaku tekiyou ninteisho): Giấy chứng nhận áp dụng mức trần chi phí y tế.

• 例文: 入院手術が決まったので、事前に限度額適用認定証を申請した。

• (Vì đã quyết định phẫu thuật nhập viện nên tôi đã xin giấy chứng nhận mức trần chi phí từ trước.)

(10) 保険料 (Hokenryou): Tiền đóng bảo hiểm hàng tháng/năm.

• 例文: 収入に応じて、毎月支払う保険料の金額が変わります。

• (Tùy theo thu nhập, số tiền bảo hiểm phải trả hàng tháng sẽ thay đổi.)

(11) 年金 (Nenkin): Lương hưu (một phần của bảo hiểm xã hội).

• 例文: 社会保険には医療保険だけでなく、老後に向けた年金も含まれています。

• (Bảo hiểm xã hội không chỉ có bảo hiểm y tế mà còn bao gồm cả tiền hưu trí cho tuổi già.)

(12) 扶養 (Fuyou): Sự nuôi dưỡng / Người phụ thuộc gia đình.

• 例文: 妻を自分の会社の社会保険の扶養に入れる手続きをした。

• (Tôi đã làm thủ tục đưa vợ vào diện người phụ thuộc trong bảo hiểm xã hội của công ty.)

(13) 脱退 (Dattai): Sự rút lui / Hủy tham gia bảo hiểm.

• 例文: 国外へ転出するため、健康保険の脱退手続きを行った。

• (Vì chuyển ra nước ngoài sinh sống, tôi đã thực hiện thủ tục rút khỏi bảo hiểm y tế.)

(14) 資格喪失証明書 (Shikaku soushitsu shoumeisho): Giấy chứng nhận mất tư cách bảo hiểm (khi nghỉ việc).

• 例文: 次の保険に加入するため、会社から資格喪失証明書を発行してもらった。

• (Để tham gia bảo hiểm tiếp theo, tôi đã xin công ty cấp giấy chứng nhận mất tư cách bảo hiểm cũ.)

(15) 医療費 (Iryouhi): Chi phí y tế / Tiền khám chữa bệnh.

• 例文: 保険証のおかげで、実際の医療費の3割だけで済みました。

• (Nhờ có thẻ bảo hiểm, tôi chỉ tốn có 30% chi phí y tế thực tế.)

Phần 2: Khám chữa bệnh tại Bệnh viện (Byouin de no Shinryou)

(1) 受付 (Uketsuke): Quầy tiếp nhận / Lễ tân bệnh viện.

• 例文: 病院に着いたら、まず受付に保険証を提出します。

• (Khi đến bệnh viện, trước tiên hãy nộp thẻ bảo hiểm tại quầy tiếp nhận.)

(2) 問診票 (Monshinhyou): Phiếu điền triệu chứng bệnh trước khi khám.

• 例文: 待ち時間に、症状やアレルギーについて問診票に記入した。

• (Trong lúc chờ đợi, tôi đã điền vào phiếu khám bệnh các triệu chứng và dị ứng.)

(3) 待合室 (Machiashitsu): Phòng chờ khám.

• 例文: 番号が呼ばれるまで、待合室で静かに座って待ちます。

• (Cho đến khi được gọi số, hãy ngồi yên lặng ở phòng chờ.)

(4) 診察室 (Shinsatsushitsu): Phòng khám bệnh của bác sĩ.

• 例文: 番号が表示されたので、ノックをして診察室に入った。

• (Vì số đã hiển thị trên bảng, tôi gõ cửa rồi bước vào phòng khám.)

(5) 医師 / 先生 (Ishi / Sensei): Bác sĩ.

• 例文: 先生に最近の体調不良について詳しく相談しました。

• (Tôi đã thảo luận chi tiết với bác sĩ về tình trạng không khỏe gần đây.)

(6) 看護師 (Kangoshi): Điều dưỡng / Y tá.

• 例文: 看護師さんに体温と血圧を測ってもらいました。

• (Tôi đã được y tá đo thân nhiệt và huyết áp giúp.)

(7) 症状 (Shoujou): Triệu chứng bệnh.

• 例文: 医師から「どんな症状がありますか」と聞かれた。

• (Bác sĩ đã hỏi tôi rằng "Bạn có triệu chứng gì thế?")

(8) 診断 (Shindan): Việc chẩn đoán bệnh.

• 例文: 検査結果が出て、医師から風邪という診断を受けた。

• (Kết quả xét nghiệm ra, tôi nhận chẩn đoán bị cảm lạnh từ bác sĩ.)

(9) 処方箋 (Hoshousen): Đơn thuốc (do bác sĩ cấp để ra hiệu thuốc mua).

• 例文: 診察が終わったら、薬局で使える処方箋を受け取ります。

• (Khám xong, tôi nhận đơn thuốc có thể dùng ở hiệu thuốc.)

(10) 内科 (Naika): Khoa nội (cảm sốt, đau bụng thông thường).

• 例文: 熱とせきがあるので、近くの内科を受診した。

• (Vì bị só̂t và ho nên tôi đã khám ở khoa nội gần nhà.)

(11) 外科 (Geka): Khoa ngoại (phẫu thuật, chấn thương ngoài).

• 例文: 自転車で転んで怪我をしたので、外科で手当を受けてきた。

• (Vì ngã xe đạp bị thương nên tôi đã qua khoa ngoại xử lý vết thương.)

(12) 眼科 (Ganka): Khoa mắt.

• 例文: 最近目がゴロゴロするので、眼科に行って目薬を出してもらった。

• (Dạo này cộm mắt nên tôi đi khoa mắt để bác sĩ cho thuốc nhỏ mắt.)

(13) 耳鼻咽喉科 (Jibiin kouka): Khoa tai mũi họng.

• 例文: 花粉症がひどいので、毎年春になると耳鼻咽喉科に通っている。

• (Vì bị dị ứng phấn hoa nặng nên cứ đến mùa xuân là tôi hay đi khoa tai mũi họng.)

(14) 皮膚科 (Hifuka): Khoa da liễu.

• 例文: 肌にかゆみと赤い発疹が出たので、皮膚科を受診した。

• (Vì da xuất hiện ngứa và mẩn đỏ nên tôi đã khám da liễu.)

(15) 歯科 (Shika): Nha khoa (răng hàm mặt).

• 例文: 半年に一度、歯科で歯石を取ってもらっています。

• (Năm hai lần, tôi đến nha khoa để cạo vôi răng.)

(16) 健康診断 (Kenkou shindan): Khám sức khỏe định kỳ.

• 例文: 会社員は毎年一回、会社の費用で健康診断を受ける義務がある。

• (Nhân viên công ty mỗi năm có nghĩa vụ khám sức khỏe một lần do công ty chi trả.)

(17) 人間ドック (Ningen dokku): Gói tầm soát sức khỏe tổng quát toàn diện tự nguyện.

• 例文: 病気の早期発見のため、今年は人間ドックを予約して受ける予定だ。

• (Để phát hiện bệnh sớm, năm nay tôi dự định đặt lịch khám tầm soát tổng quát.)

(18) 血液検査 (Ketsueki kensa): Xét nghiệm máu.

• 例文: 健康診断の項目の中に、血液検査が含まれている。

• (Trong các hạng mục khám sức khỏe có bao gồm xét nghiệm máu.)

(19) レントゲン撮影 (Rentogen satsuei): Chụp X-quang.

• 例文: 胸の痛みを調べるために、レントゲン撮影を行った。

• (Để kiểm tra cơn đau ngực, tôi đã thực hiện chụp X-quang.)

(20) お会計 / 支払 (Okaikei / Shiharai): Quầy thanh toán viện phí.

• 例文: 診察と薬の処方が終わったら、お会計の順番を待ちます。

• (Khám và kê đơn xong, tôi chờ đến lượt thanh toán viện phí.)

Phần 3: Mua thuốc & Hiệu thuốc (Kusuri to Yakkyoku)

(1) 薬局 / 調剤薬局 (Yakkyoku / Chouzai yakkyoku): Hiệu thuốc tây (cấp thuốc theo đơn bác sĩ).

• 例文: 病院の隣にある調剤薬局で処方箋を渡して薬を受け取る。

• (Tôi đưa đơn thuốc ở hiệu thuốc cạnh bệnh viện để nhận thuốc.)

(2) 薬剤師 (Yakuzaishi): Dược sĩ.

• 例文: 薬剤師さんから薬の飲み方や副作用について説明を受けた。

• (Tôi đã được dược sĩ giải thích về cách uống thuốc và tác dụng phụ.)

(3) 飲み薬 (Nomigusuri): Thuốc uống dạng viên/nước.

• 例文: 医師の指示通り、この飲み薬を食後に1日3回飲む。

• (Theo chỉ dẫn của bác sĩ, uống thuốc này ngày 3 lần sau bữa ăn.)

(4) 頓服薬 (Tonpukuyaku): Thuốc uống khi có cơn đau cấp tính (như sốt cao, đau đầu dữ dội).

• 例文: 熱が38度を超えた時だけに飲む頓服薬も処方してもらった。

• (Tôi cũng được kê thuốc uống hạ sốt dùng riêng khi nhiệt độ vượt quá 38 độ.)

(5) 塗り薬 (Nurigusuri): Thuốc bôi ngoài da.

• 例文: 湿疹がかゆいので、医師にもらった塗り薬を薄く塗る。

• (Vì mẩn ngứa nên tôi bôi một lớp mỏng thuốc bôi được bác sĩ cho.)

(6) 目薬 (Megusuri): Thuốc nhỏ mắt.

• 例文: 目の乾燥を防ぐため、保湿成分が入った目薬をさす。

• (Để tránh khô mắt, tôi nhỏ thuốc mắt chứa thành phần dưỡng ẩm.)

(7) 副作用 (Fukusayou): Tác dụng phụ của thuốc.

• 例文: この薬は眠くなる副作用があるので、運転は避けてください。

• (Thuốc này có tác dụng phụ gây buồn ngủ nên hãy tránh lái xe.)

(8) 用法・用量 (Youhou / Youryou): Liều lượng và cách dùng thuốc.

• 例文: 薬の箱や袋に書かれている用法・用量を必ず守ってください。

• (Nhất định phải tuân thủ cách dùng và liều lượng ghi trên vỏ hộp hoặc túi thuốc.)

(9) 食前・食後 (Shokuzen / Shokugo): Trước bữa ăn / Sau bữa ăn.

• 例文: 胃薬は食前に、ビタミン剤は食後に飲んでください。

• (Thuốc đau dạ dày uống trước ăn, còn vitamin uống sau ăn.)

(10) ジェネリック医薬品 (Jenerikku iyakuhin): Thuốc generic (thuốc gốc thay thế giá rẻ hơn).

• 例文: 医療費を抑えるために、ジェネリック医薬品に変更してもらった。

• (Để tiết kiệm chi phí y tế, tôi đã nhờ đổi sang thuốc generic.)

(11) 市販薬 (Shihanyaku): Thuốc không cần kê đơn (bán tự do tại drugstore).

• 例文: 軽い頭痛だったので、薬局で市販薬を買って飲んだ。

• (Vì đau đầu nhẹ nên tôi đã ra hiệu thuốc mua thuốc không kê đơn uống.)

(12) ドラッグストア (Doraggusutora): Cửa hàng tiện lợi / Tiệm thuốc tổng hợp (Matsumoto Kiyoshi, Welcia...).

• 例文: 日用品や風邪の市販薬を買いに、近くのドラッグストアへ行いた。

• (Tôi đi đến tiệm drugstore gần nhà để mua đồ dùng sinh hoạt và thuốc cảm thông thường.)

(13) 絆創膏 (Bansoukou): Băng cá nhân dán vết thương.

• 例文: 指を切ってしまったので、水仕事の前に絆創膏を貼った。

• (Vì bị đứt tay nên trước khi làm việc nước tôi đã dán băng cá nhân.)

(14) 熱さまシート (Atsusama shiito): Miếng dán hạ sốt.

• 例文: 子供が熱を出したので、おデコに熱さまシートを貼って冷やす。

• (Vì con bị sốt nên tôi dán miếng dán hạ sốt lên trán để làm mát.)

(15) 保険証忘れ (Hokenshou wasure): Sự cố quên mang thẻ bảo hiểm.

• 例文: 保険証忘れの場合、一旦全額（10割）を支払って、後日返金手続きをすることになる。

• (Trường hợp quên thẻ bảo hiểm, bạn sẽ phải tạm thời trả toàn bộ 100% rồi làm thủ tục nhận lại tiền thừa vào hôm sau.)